Burgemeestersoverleg buigt zich over drie belangrijke dossiers

De bespreking gebeurde in aanwezigheid van VVSG.

Wat de Vlaamse overheid betreft kwamen vooral de algemene financieringsstromen, de subsidie op pensioenlasten aan bod. Bijzondere aandacht ging uit naar de het Gemeentefonds dat zeer belangrijk is voor de financiering van lokale besturen. Het fonds zal verder toenemen met 3,5% op jaarbasis. De hervorming van het gemeentefonds (i.f.v. de verdeelsleutel) wordt opnieuw doorgeschoven naar de volgende legislatuur.

De groep van gemeenten die in aanmerking komen voor het Open Ruimtefonds is opnieuw verstrengd, wat een goede zaak is voor de Westhoek. Daarnaast heeft de Vlaamse overheid het Lokaal Energie- en Klimaatpact eenzijdig opgezegd, waardoor gemeenten niet langer gebonden zijn aan de eerder gemaakte engagementen.

Ook andere federale en Vlaamse keuzes hebben gevolgen op lokaal niveau. Zo zorgt extra cofinanciering voor besturen met een zetel in een gemeente met meer dan 100.000 inwoners voor een ongelijke behandeling. Daarnaast loopt een lobbytraject voor een evenwichtiger (50/50) financiering van de brandweerzones, een dossier met een complexe communautaire dimensie.

Verder ligt een wetsvoorstel klaar om de politieraden af te schaffen en enkel nog met politiecolleges te werken. De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten vraagt hierbij aandacht voor haalbaarheid en lokale autonomie.

Vanuit het Burgemeestersoverleg werd aan VVSG gevraagd om te pleiten voor:

• meer transparantie over de financiering van politie- en brandweerzones en de besteding van boetemiddelen;

• een langetermijnperspectief en meerjarenplanning bij hogere overheden, zodat lokale besturen beter kunnen plannen.

In het federale regeerakkoord werd beslist om steden met meer dan 100.000 inwoners – in Vlaanderen zijn dit concreet Antwerpen, Brugge, Gent en Leuven – een korting te geven op hun pensioenfactuur van 50%. Deze regeling werd inmiddels wettelijk verankerd.

Gemeenten met minder inwoners kampen evenzeer met stijgende pensioenlasten maar vallen buiten deze maatregel. Het burgemeestersoverleg is van oordeel dat het gelijkheidsbeginsel hierdoor mogelijk wordt geschonden.

Genk neemt het initiatief voor een gezamenlijke procedure bij het Grondwettelijk Hof, waarop gemeenten kunnen intekenen. Het burgemeestersoverleg benadrukt het belang van een brede deelname om het signaal kracht bij te zetten.

Ondertussen tekenden al 12 gemeenten van de Westhoek in op deze procedure.

Naar aanleiding van de telling van dak- en thuisloosheid in oktober 2024 (688 personen, waaronder 193 kinderen) en het op te maken regionale actieplan, wordt een proefproject voor regionale winteropvang opgestart.

Met steun van de Provincie worden van 1 februari tot en met 30 april 2026 tijdelijk 13 winteropvangbedden georganiseerd, gespreid over meerdere Westhoekgemeenten. Het gaat om een experimenteel project dat moet toelaten om ervaring op te doen en lessen te trekken voor een structurele aanpak vanaf 2026.

De provincie voorziet een financiële incentive per bed, terwijl het bevoegde OCMW instaat voor de dagvergoeding en begeleiding van de betrokken persoon. De opvang richt zich op meerderjarige dak- en thuislozen met een aantoonbare band met de Westhoek.

Na afloop volgt een grondige evaluatie, met het oog op een duurzame en regionaal gespreide winteropvang in de toekomst.